Cloud at mcot.net
สัปดาห์ที่แล้ว @yoware นัดให้พูดเรื่อง Cloud Computing ที่ FM 100.5 รายการ mcot dot net มีเวลาประมาณ 30 นาที เวลาค่อนข้างน้อยสำหรับอธิบายคำว่า Cloud ต้องปรึกษาหลายคน เช่น @somsak @luke_bkk @Angkut @chanwit และอีกหลายๆ คนใน Twitter สรุปออกมาได้ว่ามีหัวข้อประมาณนี้
- what is cloud?
- benefit+sample
- history
- business/enterprise
- user/developer
- future
จนแล้วจนรอดก็พูดไม่ทัน ต้องขอมาสรุปแถวนี้ ความยาวไม่จำกัดแทน ฟังย้อนหลังที่ mcot dot net
What is Cloud?
เริ่มจากอะไรคือ Cloud ถ้าแปลตรงตัวก็ เมฆ เขียนให้สวยต้อง เมฆา มีความหมายแฝงคือ Data Center พวกเน็ตเวิร์คใช้รูปเมฆแทนเครือข่ายที่ไม่อยู่ในการควบคุม นอกจากนี้ก็มีคำว่า Grid ที่มาก่อนหน้านี้ช่วงนี้เริ่มเงียบไปนิดนึง หลักการคล้ายๆ แต่แนวทางต่างกัน Grid มาจาก Power Grid ซึ่งเป็นศัพท์ทางไฟฟ้าหมายถึงเครือข่ายของโรงไฟฟ้า เราเสียบปลั๊กก็ได้ไฟ แต่ไม่เคยรู้ว่ามาจากโรงไหน Grid พยายามจะทำแบบเดียวกัน หาทางให้เราเชื่อมเข้าไปใช้ทรัพยากรจากที่ไหนก็ได้ แนวคิดของ Cloud ก็เหมือนกันเป๊ะ
ข้อแตกต่างก็คือ Grid ถือกำเนิดในวงการวิทยาศาสตร์และการวิจัย เริ่มจากการออกแบบโปรโตคอลและ API ใหม่ยกชุด สิ่งที่ถูกชูขึ้นมาโดดเด่นคือ ความปลอดภัยและการยืนยันตัวตนบนเครื่องที่เราไม่ได้เป็นเจ้าของ จุดประสงค์หลักคือพยายามให้นักวิจัยสามารถใช้งานทรัพยากรของเครื่องที่ไม่ได้เป็นเจ้าของ เท่านั้นเอง แค่นี้ แม้ว่าจะมี Grid หลายแบบ แต่สรุปแล้วก็มีแค่นี้
ทางด้าน Cloud ไม่ได้คิดอะไรใหม่ แต่ใช้สิ่งที่มีอยู่แล้ว นั่นก็คือเว็บ หรือ HTTP ที่เราเห็นจนชินตามาได้หลายปี ทั้งหมดนี้ก็เพื่อให้เราใช้ทรัพยากรที่ไม่ใช่ของเราเช่นกัน แต่มาในรูปอื่น เช่น บริการ แพลตฟอร์ม หรืออะไรก็ตามที่ใช้งานผ่านเบราเซอร์และโปรแกรมใกล้เคียงอื่น ทั้งนี้แทบจะไม่มีอะไรใหม่เลย ทุกอย่างยังเหมือนเดิมในสายตาของผู้ใช้ ความแตกต่างจะเกิดขึ้นในมุมมองของนักพัฒนาซะเป็นส่วนมาก
ประเด็นอยู่ที่ทรัพยากร อธิบายให้เข้าใจง่ายๆ ได้ว่า Grid และ Cloud จะช่วยให้เราผลักภาระทั้งหลายไปยังเครื่องอื่นที่ไม่ใช่ของเราเอง เช่น แทนที่จะเก็บภาพในเครื่องตัวเอง ก็ฝากไว้กับ Flickr แทนที่จะอ่านเมลในเครื่องด้วย Thunderbird ก็ใช้ Gmail แทนที่จะใช้ OpenOffice.org ก็ใช้ Google Docs นอกจากนี้ยังรวมไปถึง
Benefits and Samples
อยู่ๆ คำว่า Cloud ก็กลายเป็นกระแสขึ้นมา เพราะมันมีดีบางอย่าง จริงๆ แล้วผู้ใช้ทั่วไปคงไม่รู้สึกถึงการเข้ามาของ Cloud คนที่น่าจะสัมผัสความดีของ Cloud ก็คงเป็นพวกนักพัฒนาและเจ้าของมากกว่า แต่ก็ใช่ว่าจะไม่มีประโยชน์สำหรับผู้ใช้ ลองดูประโยชน์ในแง่ผู้ใช้ก่อน
- ความคงอยู่ เวลาเราถ่ายภาพ ถ่ายไว้เยอะๆ ก็ต้องมีฮาร์ดดิสเต็มกันบ้าง ส่วนใหญ่ก็จะเขียนลงแผ่น หรือเก็บทั้งฮาร์ดดิสไว้ในที่ปลอดภัย วันไหนอยากดูของเก่าก็มาค้น นานๆ ไปอาจจะโชคร้าย แผ่นเสื่อม เสียซะงั้น แต่ถ้าฝากกับ Flickr มันไม่เคยหายไปไหน ปีละ $24.95 ถูกกว่าซื้อฮาร์ดดิสด้วยซ้ำ อยากดูของเก่าก็ค้นได้ทันที
- การเข้าถึง ข้อดีของการฝากทุกอย่างไว้บน Cloud ก็คือ ไม่ยึดติดกับเครื่อง ทำงานได้โดยไม่ต้องมีเครื่องส่วนตัว ไปไหนมาไหนไร้ร่องรอย ถึงเวลาก็กดเข้าสู่ระบบ แล้วก็ทำทุกอย่างเหมือนเคย งานเบาก็ใช้เครื่องเบา งานหนักก็ใช้เครื่องหนัก Cloud เป็นส่วนหนึ่งที่ทำให้ Netbook และอุปกรณ์มือถือทั้งหลายได้รับความนิยม
ยังนึกประโยชน์อื่นไม่ออก ขอข้ามไปดูในมุมของนักพัฒนาและเจ้าของ
- ลดต้นทุน แทนที่จะต้องซื้อเครื่อง จ่ายค่าวางที่ IDC เพื่อพัฒนาเว็บที่คิดว่าเจ๋งซักเว็บก็ไม่จำเป็นอีกต่อไป มาใช้บริการ Cloud ทั้งหลายเช่น Google App Engine, Windows Azure, Amazon EC2, Morph AppCloud, GoGrid หรืออื่นๆ อีกมากมาย โดยจ่ายค่าบริการเกือบตามจริง ถ้าไม่รุ่งก็เสียนิดหน่อย ถ้าไปรุ่งก็จ่ายเพิ่ม
- ลดงาน การจัดการฮาร์ดแวร์ไม่ใช่เรื่องสนุก นอกจากแพงแล้วยังเปลี่ยนบ่อย ของดีบริการดี แต่ไม่ใช่ว่าจะไม่เสีย อย่างน้อยก็ต้องมีซ่อมบำรุง บางครั้งอาจต้องวิ่งไปดูตอนตีสี่ นอกจากฮาร์ดแวร์ก็ยังมีโครงสร้างพื้นฐาน การจะทำให้เว็บรองรับปริมาณผู้ใช้มหาศาลไม่ใช่เรื่องง่าย ต้องพิถีพิถันตั้งแต่สถาปัตยกรรมของเครื่องและซอฟต์แวร์ ถ้าไม่พอก็ต้องซื้อเพิ่ม ซึ่งไม่ทันใจแน่ อย่างน้อยก็ต้องรอ 3-7 วัน
- ความอึด เครื่องเยอะแบบนี้ ถ้าออกแบบดีๆ ระบบจะอึดมาก ไม่ตายง่ายๆ
- การขยายตัว ถ้าออกแบบดี (อีกแล้ว) จะลดเครื่องเพิ่มเครื่องได้
เยอะนะเนี่ย
History
Cloud ไม่ใช่ของใหม่ มันเป็นเหล้าเก่าในขวดใหม่ของแท้ ทั้ง Grid Cloud และอีกหลายคำมีต้นกำเนิดมาจาก Distributed Computing ทั้งสิ้น DC มีประวัติศาสตร์ไม่ยาวนัก เป็นศาสตร์ใหม่ จริงๆ ต้องบอกว่าคอมพิวเตอร์เป็นศาสตร์ใหม่ เทียบกับอย่างอื่นแทบไม่ได้ การพัฒนาของ DC เป็นวัฏจักรซึ่งมีวงรอบค่อนข้างตายตัว วัฏจักรที่ว่ามี 2 ช่วง
- เครื่องเร็ว
- เน็ตเวิร์คเร็ว
ตอนเครื่องเร็วเราจะพยายามทำทุกอย่างบนเครื่องตัวเอง แต่เมื่อทำมากเกินไปจนความเร็วเครื่องเพิ่มไม่ทัน แต่ความเร็วเน็ตเวิร์คเพิ่มขึ้นถึงระดับนึงเราจะผลักภาระไปยังเครื่องอื่นอย่างเช่นเซิร์ฟเวอร์ และเมื่อผลักงานจนเน็ตเวิร์คเร็วไม่พอ เราก็จะพยายามกลับมาใช้เครื่องตัวเองอีกครั้ง
ช่วงนี้ความเร็วเน็ตเวิร์คเพิ่มขึ้นแบบก้าวกระโดดจนทำให้ยุคของ DC กลับมาอีกครั้ง ประเทศไทยก็กำลังเดินตามทางสายนี้เหมือนกัน
Business and Enterprise
อ่านมาถึงนี่คงมีหลายคนอยากใช้ ในไทยมีนักพัฒนาหลายคนใช้ Cloud มาได้ระยะนึงแล้ว แต่เค้าใช้เพื่อทำเว็บสำหรับคนทั้งโลกไม่ได้เจาะจงที่คนไทย ต่างกับเว็บไทยทั้งหมด เว็บไทยจะเน้นคนไทย นั่นแปลว่าเว็บไทยจะไม่ใช้ Cloud เพราะมันช้า มันที่ว่านี้คือเน็ตเวิร์คออกต่างประเทศของไทย ความเร็วต่างประเทศของเรามันเทียบไม่ได้กับความเร็วในประเทศ ไม่มีเว็บไหนรับได้ มันช้าเกินไป ถ้าอยากให้เว็บใหญ่ๆ ใช้ Cloud ต้องเป็น Cloud ในไทยเท่านั้นตราบใดที่ความเร็วต่างประเทศเรายังอยู่แค่นี้
มองอีกด้าน นี่เป็นโอกาสที่จะสร้าง Cloud ในไทย ต้องมีเว็บใหญ่ๆ สนใจแน่นอน ถ้าราคาน่าสนใจ ซึ่งน่าจะคุยกันได้
นอกจากความเร็วแล้วยังมีอีกปัจจัย คือ ความปลอดภัย หลายเว็บไม่ต้องการใช้ทรัพยากรร่วมกับใคร กลัวข้อมูลรั่ว ตรงนี้ผู้ให้บริการ Cloud ก็ต้องออกแบบและวางระบบให้ "เชื่อได้ว่า" ปลอดภัย
สำหรับคนที่สนใจทำ Cloud ไม่ต้องกลัวว่าจะต้องใช้งบประมาณมหาศาล ถ้าออกแบบดี ขยายได้ง่าย เราก็เริ่มจากเล็กๆ แล้วค่อยๆ ขยายขึ้นเรื่อยๆ
User and Developer
ในแง่ผู้ใช้มีแต่ได้กับได้ ข้ามดีกว่า ไปดูนักพัฒนาบ้าง นักพัฒนามีตัวเลือกเยอะมาก สบายมากขึ้นด้วย แต่ก็เพราะมีตัวเลือกเยอะ ก็เพิ่มความลำบากในการเลือกใช้เช่นกัน บริการหลากหลาย เรื่องยาว เอาไว้ว่ากันวันหลัง
Future
@KnightBaron อยากรู้อนาคต ผมไม่ใช่ Oracle บอกไม่ได้ แต่บอกแนวโน้มได้บ้าง คำว่า Cloud อาจหายไป เหมือนกับ Cluster และ Grid แต่จะมีคำใหม่ขึ้นมาแทนในวงรอบถัดไป แม้ Cloud จะหายไป แต่ DC ไม่เคยหายไปไหน มันจะกลับมาเมื่อทุกอย่างพร้อม ประเทศไทยตามหลังด้านเน็ตเวิร์คประมาณ 2-3 ปี เราก็จะตามหลังด้าน Cloud ประมาณนี้ไปเรื่อย อาจมีบางคนตามทัน แต่ไม่ใช่คนส่วนใหญ่
สำหรับนักพัฒนา ยังไงซะก็ต้องมีความรู้ด้าน DC ไว้บ้าง ยุคสมัยของระบบที่มีหลายเครื่องจะกลับมาเสมอ ไม่นานเกินรอ
